کد خبر: 4103177
تاریخ انتشار: ۰۸ آذر ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۱

کتاب «کیفیت نزول آیات سوره‌های قرآن کریم» منتشر شد

کتاب «کیفیت نزول آیات سوره‌های قرآن کریم» اثر محمد خامه‌گر، به همت نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در 321 صفحه روانه بازار نشر شد.

کتاب کیفیت نزول آیات سوره‌های قرآن کریمبه گزارش ایکنا از قم، کتاب «کیفیت نزول آیات سوره‌های قرآن کریم» اثر محمد خامه‌گر است که به همت پژوهشکده اسلام تمدنی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تهیه و به همت نشر این پژوهشگاه در 321 صفحه منتشر شد.

در دوران معاصر، موجی از پژوهش‌های قرآنی به بررسی روشمندانه و جداسازی اطلاعات صحیح از سقیم دوران گذشته اختصاص یافته و نتایج آن معضلات متعددی را از مطالعات قرآنی حل کرده است که اثر آن در فهم و تفسیر دقیق تری از آیات زندگی‌آفرین قرآن کریم نمودار شده است.

اثر پیشرو با هدف تبیین نظریه نظم نزولی قرآن کریم به رشته تحریر درآمده است. نگارنده با بهره‌گیری از دقایق و ظرایف کاربردهای قرآنی، روایات صحیح، گزارش‌های تاریخی معتبر، دلایل عقلی و مقایسه هوشمندانه و روشمندانه این اطلاعات در کنار با یکدیگر، به بررسی دیدگاه‌های گوناگون درباره سوره‌های قرآن کریم پرداخته و ضمن رد دیدگاه آیات مستثنیات (آیه‌های مکی سوره‌های مدنی و آیات مدنی سوره‌های مکی) از نزول یکباره اغلب سوره‌های قرآن کریم و نزول پیاپی قسمت‌های یک سوره در یک بازه زمانی مشخص به‌ویژه سوره‌های بزرگ مانند سوره بقره دفاع کرده و موارد استثنا را گوشزد کرده است.

در ادامه، فرایند شناسایی روشمند نزول سوره‌ها با تبیین اصول و قواعد نزولی سوره‌ها با ذکر نمونه‌های گوناگون گزارش شده و در پایان نیز سوره‌های انسان و علق به‌عنوان دو نمونه به تفصیل بررسی شده و دیدگاه‌های مخالف به تیغ نقد رانده شده است.

ساختار اثر

این اثر در پنج فصل تألیف شده است؛ در فصل اول روش‌های نزول سوره‌های قرآن در روایات تبیین شده و دیدگاه مفسران درباره کیفیت نزول سوره‌های قرآن نیز تشریح و سپس کارکردهای شناسایی واحدهای نزول به سوره‌های قرآن نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

نویسنده در دومین فصل از این اثر که با عنوان «ادله نزول پیوسته آیات سوره‌های قرآن کریم» به رشته تحریر درآمده، پس از بیان انسجام متنی سوره‌های قرآن، به وحدت غرض هر سوره قرآن، ضرورت هماهنگی اسلوب بیانی قرآن با اصول عقلایی محاوره، آیات دلالت‌کننده بر نزول سوره‌های قرآن، نزول ترتیلی قرآن کریم، روایات نزول سوره دو بسمله و روایات ترتیب نزول می‌پردازد.

«نقد دلایل نظریه نزول پراکنده آیات سوره‌های قرآن» عنوان سومین فصل از کتاب حاضر است که در این فصل، ضمن نقد دلالت برخی آیات بر نزول پراکنده آیات قرآن، به نقد روایات نزول قرآن به‌صورت آیات پراکنده پرداخته شده و در ادامه نقد روایات چینش آیات بر خلاف ترتیب نزول، تبیین و نقد وجود آیات مستثنیات در سوره‌های مکی و مدنی و نقد دلالت روایات اسباب نزول بر نزول تدریجی سوره تشریح شده است.

در فصل چهارم به «فرایند شناسایی روشمند کیفیت نزول سوره‌های قرآن» اشاره شده که در این راستا، پس از تعیین مشخصات نزولی سوره، قرائن نزول یکباره سوره و قرائن نزول پیاپی آیات سوره و قرائن نزول پراکنده آیات سوره بررسی شده است.

در پنجمین آخرین فصل از این کتاب به بررسی روشمند کیفیت نزول آیات سوره‌های قرآن پرداخته شده است. در این فصل پس از بررسی مشخصات نزولی سوره‌های علق و انسان، دلایل طرفداران نزول یکباره و نزول پراکنده آیات سوره‌های این دو سوره بررسی شده است.

برشی از اثر

یکی از نکات بدیهی تاریخ صدر اسلام، این است که از میان فروع دین تنها نماز در مکه واجب شده و احکام دیگر شرعی مانند زکات و روزه در مدینه واجب است. از این‌رو برخی مفسران معتقدند اگر در سوره‌های مکی در متن یک آیه یکی از احکام شرعی مانند زکات که در مدینه واجب شده است، ذکر شود، بدون تردید آن آیه در مدینه نازل شده و سپس در سوره مکی قرار داده شده است.

بر خلاف روش این دسته مفسران، آیت‌الله جوادی آملی به جای آنکه آیات مکی مربوط به احکام شرعی را از آیات مستثنیات محسوب کند، بر این نکته تأکید می‌کند که اگر سوره در مکه نازل شده باشد، اصل بر این است که واژه مذکور به معنای احکام شرعی واجب است.

با توجه به دلایلی که بر نزول یکپارچه سوره‌ها و عدم نزول پراکنده آیات دلالت دارند، بدون تردید در تحلیل آیات الاحکام سوره‌های مکی فقط دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی قابل قبول است.

علاقه‌مندان برای خرید اینترنتی این کتاب می‌توانند به نشانی اینترنتیhttp://shop.isca.ac.ir/  مراجعه کنند.

انتهای پیام
نام:
ایمیل:
* نظر:
captcha