معارف | خبرگزاری بین المللی قرآن

در آستانه روز بزرگداشت حکیم شیخ‌الرئیس، ابن‌سینا موسسه مطالعات اوراسیا(ایراس) میزبان سمپوزیوم بین‌المللی آموزه‌های ابن‌سینا در دنیای امروز بود که با مشارکت مرکز فرهنگی شهرکتاب، بنیاد علمی و فرهنگی ابن‌سینا همدان و انجمن ایران‌شناسی برگزار شد.

عضو فقهای شورای نگهبان با تبیین منظومه فقهی رهبر شهید انقلاب، گفت: آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای، فقه را مبنای اداره همه ساحت‌های جامعه می‌دانستند و بر شمولیت احکام اسلامی، اهتمام به اجرای احکام اولیه، شناخت دقیق موضوعات و پایبندی به منابع اصیل فقه تأکید داشتند.

در نشست علمی و تخصصی «مدرسه تابستانه» که با حضور اساتید برجسته حوزه و دانشگاه در اصفهان برگزار شد، ابعاد مختلف شخصیت علامه مجلسی، نقش وی در احیای میراث حدیثی شیعه و نقد روایت‌های غربی درباره تشیع مورد بررسی قرار گرفت. در این نشست، بر جایگاه تمدنی علامه مجلسی در عمومی‌سازی معارف دینی و پیوند میان فعالیت‌های علمی او و تحولات اجتماعی عصر صفوی تأکید شد.

نشست نقد و بررسی کتاب «امر تاریخی، امر ایمانی در تاریخ‌نگاری اسلام نخستین» نوشته فاطمه بختیاری، با همکاری خانه کتاب دبا، مؤسسه تاریخ دیروز و نشر یام برگزار می‌شود.

نشست خبری رئیس دانشگاه تهران با اصحاب رسانه، آیین بزرگداشت ابن‌سینا در انجمن مفاخر ملی، نشست عضو فرهنگستان علوم انسانی با اهالی رسانه، بازخوانی اندیشه‌های رهبر شهید در یک همایش علمی و تخصصی و همچنین آیین بزرگداشت علامه محمدباقر مجلسی و بررسی ابعاد علمی، حدیثی و تمدنی میراث این عالم برجسته شیعه، از دیگر برنامه‌هایی بود که مورد توجه قرار گرفت و معرفی چند اثر در حوزه ابن‌سیناپژوهی، بخشی از مهم‌ترین رویدادهای حوزه اندیشه و معارف ایکنا در هفته پایانی مردادماه بود.

تاریخ امامت، تاریخ مقابله با طاغوت و تلاش برای استقرار عدالت است؛ اما ابزارهای این مقابله در هر دوره، متناسب با میزان فشارها تغییر کرده است. اگر دوره امام صادق(ع) عصر ترویج گسترده و تربیت هزاران شاگرد بود، دوره امام حسن عسکری(ع) عصر «مدیریت تحت فشار» و «ارتباطات رمزدار» است. حضرت در شرایطی قرار داشتند که هرگونه ارتباط مستقیم با جامعه، با ریسک‌های امنیتی شدید همراه بود. اما پارادوکس جذاب سیره ایشان این است که در اوج محاصره و انزوا، بیشترین تأثیرگذاری را بر آینده‌ جامعه داشتند. بررسی سیره حضرت، به ما می‌آموزد که محدودیت‌ها هرگز به معنای پایان اثرگذاری نیستند، بلکه می‌توانند فرصتی برای ابداع روش‌های نوین مدیریتی باشند؛ درست همان‌طور که «سازمان وکالت» در آن دوران، جایگزینی برای حضور چهره‌به‌چهره شد تا خلأ مدیریتی در دوران غیبت احساس نشود. ‌

ابن‌ سینا همواره فرزند زمان خویشتن باقی مانده است؛ این را می‌توان از استمرار انتشار کتاب‌هایی فهمید که پس از هزار سال، اهل خرد در جست‌وجوی کشف زوایای پیدا و پنهان آن هستند. سرویس اندیشه ایکنا به انگیره بزرگداشت این فیلسوف مروری داشته‌ بر آثاری که پیشخوان کتاب‌فروشی‌ها را مزین کرده‌اند.

یک استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه علامه مجلسی قهرمان فرهنگ‌سازی در بین توده‌های مردمی بود، گفت: مجلسی با قلمی حرف زده است که قابل فهم برای عامه است. مجلسی ملت ایران را بر محور تشیع گردآوری کرد که آثار آن را در انقلاب و امروز شاهدیم؛ شیعه در عمق وجود مردم نفوذ پیدا کرد لذا امروز شاهد این همه ایستادگی و مقاومت از سوی ملت ایران هستیم.

دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه با بیان اینکه عظمت شخصیت امام شهید برای بسیاری هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است و سال‌ها و دهه‌ها باید بگذرد تا مباحث، دیدگاه‌ها و خدمات ارزشمند این شخصیت بزرگ به امت اسلام، نظام جمهوری اسلامی و حوزه‌های علمیه شناخته شود، گفت: محافل علمی و حوزه‌های علمیه باید لحظه‌به‌لحظه تاریخ این شخصیت بزرگ را مورد پژوهش و تحقیق قرار دهند و ابعاد مختلف شخصیت و خدمات ایشان را به نسل آینده منتقل کنند.

حسین سیمایی‌صراف در بازدید از حوزه امتحانی کنکور سراسری در دانشگاه امام صادق(ع)، با ادای احترام به مقام شهدا، یاد چهار دانش‌آموز شهید را که داوطلب این آزمون بودند گرامی داشت و گفت: همچنین بیش از ۳۰ داوطلب دیگر نیز در جریان حملات اخیر جان خود را از دست دادند که فرصت حضور در مرحله صدور کارت آزمون را پیدا نکردند.

فرزند آیت‌الله مظاهری در همایش «بازخوانی میراث علامه مجلسی»، با اشاره به مظلومیت علمی این شخصیت بزرگ، بر لزوم پاسخ متین و عالمانه به اتهامات مستشرقان و برچسب‌های داخلی تأکید کرد و از تشکیل شورای علمی و تهیه اطلس موضوعی برای معرفی صحیح ایشان خبر داد.

تحول جایگاه زنان در ایران پس از انقلاب، تنها یک تغییر آماری در نرخ سواد نیست، بلکه حاصل یک اندیشه تمدنی و توحیدی است. سکینه‌سادات پاد در سخنانی، به بررسی سیره عملی امام مجاهد شهید در مسیر توانمندسازی زنان، تفاوت بنیادین مدل رشد زن مسلمان با تمدن غرب و ضرورت «تسهیل‌گری» در ساختارهای اجرایی برای توازن میان نقش مادری و حضور اجتماعی پرداخت.

عضو گروه روان‌شناسی مرکز مطالعات اکولوژیکالادراک و کنش(cespa) دانشگاه کنتیکت، گفت: مناسک دینی پدیده‌هایی چندلایه هستند و مطالعه دقیق آن‌ها نیازمند همکاری میان رشته‌های مختلف است. علوم شناختی دین می‌تواند با ایجاد ارتباط میان علوم اعصاب، روان‌شناسی، علوم اجتماعی، انسان‌شناسی، مطالعات دین و مطالعات زیارت، زمینه‌ای جدید برای شناخت علمی مناسک اسلامی و شیعی فراهم کند. در این رویکرد، دین نه صرفاً مجموعه‌ای از باورها و مناسک، بلکه پدیده‌ای پیچیده در پیوند میان ذهن، مغز، بدن، جامعه، فرهنگ و معنا در نظر گرفته می‌شود. 

محمد محمدرضایی، استاد دانشگاه تهران، در نشست علمی «نواندیشی دینی؛ راه‌ها و بیراهه‌ها»، با تبیین پیوند میان توحید نظری و عملی، به بررسی مراتب ربوبیت و تشریع الهی پرداخت و در عین حال، جریان روشنفکری دینی را در تلاش برای کنار زدن دین از عرصه اجتماعی و جایگزینی آن با مفاهیم مدرنیته دانست.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران استان اصفهان با تأکید بر اینکه علامه مجلسی به خاطر احتمال ایجاد حاشیه دست از مبارزه با بت‌پرستی هندوها و کبوتربازی برنداشت، اظهار کرد: نمی‌توان به خاطر ایجاد حاشیه از حجاب دست برداشت. اگر روزی نماز و روزه و حج حاشیه درست کرد، آیا باید از آن دست بکشیم؟ علامه مجلسی با صراحت از شاه سلطان حسین یکسری درخواست‌هایی از جمله دستور به شکستن بت هندوها در اصفهان، منع کبوتربازی و توقف جنگ‌های تاریخی کرد.

چرا بسیاری از ما با وجود دعا کردن، طعم استجابت را نمی‌چشیم؟ آیا خدا خلف وعده کرده است؟ یا مشکل از آنجاست که ما تنها نیمی از آیه را شنیده‌ایم و از شرط اصلی آن، یعنی «استجیبوا» اجابتِ امرِ خدا و رسول غافلیم؟ در این گفتار، به واکاوی حقیقت دعا و موانع پنهانی که سد راه استجابت می‌شوند، می‌پردازیم.