با کتاب، باید برخاست
به قلم علی اکبر سبزیان، فعال فرهنگی:
این نخستین سالی است که «کتاب‌خوان‌ترین رهبر جهان» در هفته کتاب در میان ما نیست. الحق و الانصاف او برای کتاب و کتابخوانی در ایران از هیچ کوششی دریغ نکرد؛ از توصیه عمومی به مطالعه گرفته تا معرفی و ترویج کتاب‌های خوب، استناد‌های کتابی در سخنرانی‌ها، سنت حسنه تقریظ‌نویسی بر کتاب‌های جریان‌ساز و حضور در نمایشگاه‌های کتاب و...
جریان کتابخوانی نیم قرن اخیر ایران مدیون رهبر شهید است. او «آقای کتابخوان ایران» بود و کمترین کار این بود که شعار محوری هفته کتاب امسال رنگ و بویی از «آقای کتابخوان ایران» می‌داشت.
در خاطرات ایشان، اهتمام جدی به کتابخوانی در زمان مسئولیت‌های خطیر چنان آمده که حجت را بر همه تمام می‌کند که با وجود کثرت فعالیت و سختی مسئولیت، نباید از مطالعه غفلت کرد. اما آنچه در این یادداشت می‌خواهم بر آن تأکید کنم، استمرار و شتاب گرفتن جریان کتابخوانی در ایران پس از رهبر شهید است.
همان‌گونه که امام صادق(ع) فرمودند: «روزگاری پرآشوب فرا می‌رسد که در آن مردم جز با کتاب‌های خود انس نمی‌گیرند»؛ و امروز همان روزگار پرآشوب است که بیش از هر زمان دیگری به کتاب، آگاهی، بصیرت و دانایی نیاز داریم؛ هم برای شناخت بهتر ایران و هم برای درک مسائل جهان. از آغاز جنگ تحمیلی رمضان تاکنون، خیابان و میدان به سنگر جدید حضور اقشار مختلف ملت مبعوث شده — به‌ویژه نسل جوان — برای حمایت از ایران و انقلاب اسلامی تبدیل شده است. باید محتوای این حضور را غنا بخشید و ساعات حضور حماسی مردم را با آگاهی‌بخشی و دانایی عمیق عجین کرد؛ و چه غنایی بالاتر از کتاب؟
سنت تقریظ‌نویسی رهبر شهید، فهرستی عملیاتی و آماده در اختیار ما گذاشته است. او از دهه ۶۰ تا سال گذشته بیش از ۷۰ تقریظ بر کتاب‌هایی نوشت که یا خاطرات شهدا و ایثارگران دوران دفاع مقدس و روز‌های پیروزی انقلاب یا فداکاری‌های مدافعان حرم را در دل‌ها زنده می‌کند یا درباره معارف دینی همچون سفرنامه‌های حج و سلوک اخلاقی به رشته تحریر درآمده است.
از میان این گنجینه، دست‌کم چند عنوان را می‌توان در هفته کتاب به‌طور مشخص محور قرار داد:
«دا» (خاطرات سیده زهرا حسینی): رهبر انقلاب آن را «حقاً و انصافاً کتاب بسیار خوب و قابل طرح در سطح جهانی» خوانده و تأکید کرده‌اند: «شما هزار کتاب «دا» می‌توانید تولید کنید. «دا» یک رگه ارزشمند است که در معدن پیدا کردید، این راه را ادامه دهید».
«نورالدین پسر ایران» (خاطرات سیدنورالدین عافی): در تقریظ آمده «هم راوی و هم نویسنده حقاً در هنرمندی، سنگ تمام گذاشته‌اند» و «ساعات خوش و با صفائی را در مقاطع پیش از خواب با این کتاب گذراندم».
«حوض خون»(روایت بانوان اندیمشکی در رختشویی دوران دفاع مقدس): رهبر انقلاب نوشته‌اند «اولین احساس، پس از خواندن بخش‌هائی از این کتاب، احساس شرم از بی‌عملی در مقایسه با مجاهدت این مجاهدانِ خاموش و بی‌ریا و گمنام بود» و از بانوی پرکار و صبور این اثر تقدیر کرده‌اند.
«آن بیست و سه نفر» (خاطرات خودنوشت احمد یوسف‌زاده): روایت ۲۳ نوجوانی که در عملیات بیت‌المقدس به اسارت ارتش بعث درآمدند و دیکتاتور عراق سعی داشت از آنان برای جنگ روانی علیه ایران استفاده کند. رهبر شهید در وصف این کتاب نوشتند: «در روز‌های پایانی ۹۳ و آغازین ۹۴ با شیرینی این نوشته شیوا و جذاب و هنرمندانه، شیرین‌کام شدم و لحظه‌ها را با این مردان کم‌سال و پرهمت گذراندم. به این نویسنده خوش‌ذوق و به آن ۲۳ نفر و به دست قدرت و حکمتی که همه این زیبائی‌ها پرداخته سرپنجه معجزه‌گر اوست، درود می‌فرستم و جبهه سپاس بر خاک می‌سایم.»
«مهاجر سرزمین آفتاب»(زندگی خانم کونیکو یامامورا، بانوی ژاپنی مسلمان‌شده و مادر شهید): تقریظ با این عبارت آغاز می‌شود که «سرگذشت پرماجرا و پرجاذبه‌ی این بانوی دلاور… جدّاً خواندنی و آموختنی است».
«تنتن و سندباد» (محمد میرکیانی): رهبر انقلاب در یادداشت خود نوشته‌اند «حالا دیگر کار من آسان شد! همین بس است که نسخه‌ی این کتاب را به همه‌ی بچه‌ها بدهم». این تقریظ نشان می‌دهد توجه او به ادبیات کودک و نوجوان نیز جدی بوده است.
این فهرست فقط یک نمونه است. گنجینه‌ای آماده برای ترویج وجود دارد که فقط باید سراغش رفت. می‌توان در هر شب از اجتماعات خیابانی مردم، یک کتاب از فهرست تقریظ‌ها را به مدت پنج دقیقه معرفی کرد و یک فراز از متن تقریظ را خواند؛ حماسی‌خوانان و سخنرانان نیز در خلال برنامه به آن کتاب اشاره کنند.
اگر امروز آن ابرمرد کتابخوان ایران بود، قطعاً یکی از مهم‌ترین توصیه‌هایش به این اجتماعات، توجه به کتاب و کتابخوانی بود. تردید نکنیم که این فرصت برای آگاهی‌بخشی و بصیرت‌افزایی از طریق کتاب، تکرارنشدنی است.
کتاب می‌تواند محور این اجتماعات انقلابی و عامل حرکت و برخاستن مردم مبعوث شده باشد؛ به قول آن حماسی‌خان که به استناد آیه شریفه «أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى» می‌خواند: باید برخاست. می‌توان گفت: در این اجتماعات، با کتاب باید برخاست؛ کتاب را از قفسه به خیابان بیاوریم.
انتهای پیام
