کد خبر: ۴۳۲۶۵۱۴

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۱

اخلاق مهدوی/۲۱

ثبات قدم در عهد مهدوی؛ از «بیعت زبانی» تا «نصرت میدانی»

در مکتب انتظار، عهد با امام زمان(عج) یک قرارداد یک‌طرفه و تشریفاتی نیست بلکه میثاقی دوطرفه و عمیق است که همه ساحت‌های وجودی انسان، از باور و نیت گرفته تا رفتار و انتخاب‌های روزمره را دربر می‌گیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی راغبی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم در یادداشتی که در اختیار ایکنای قم قرار داده است، نوشت: در مکتب انتظار، عهد با امام زمان(عج) یک قرارداد یک‌طرفه و تشریفاتی نیست بلکه میثاقی دوطرفه و عمیق است که همه ساحت‌های وجودی انسان، از باور و نیت گرفته تا رفتار و انتخاب‌های روزمره را دربر می‌گیرد.

اکنون که در میانه «چله عهد» قرار داریم، باید دانست که ارزش حقیقی این چله، نه صرف آغاز آن، بلکه در استقامت، استمرار و پایبندی رفتاری به این پیمان است؛ چرا که عهد واقعی، در فراز و نشیب زندگی، در لحظات غفلت، فشار و انتخاب‌های دشوار محک می‌خورد.

بیشتر بخوانید:

تربیت اجتماعی در پرتو‌ فرهنگ مهدوی

صبر و مقاومت؛ مهم‌ترین شاخصه فرهنگ انتظار

عدالت‌طلبی؛ فصل مشترک فرهنگ انتظار و اربعین حسینی

عدالت‌گستری؛ وعده قطعی قیام حضرت مهدی(عج)

زمینه‌سازی اخلاقی منتظران برای ظهور حضرت ولی عصر(عج)

آزمون‌های سخت منتظران در عصر غیبت کبری

بصیرت؛ ضرورت و راز برتری منتظران در عصر غیبت

عفاف و حیا؛ صیانت‌بخش ایمان و زندگی منتظران

در فرازی از دعای عهد، خطاب به خداوند عرضه  می‌داریم: «اللّهُمّ اجْعَلْني مِنْ أَنْصارِه وَ أَعْوانِه وَ الذّابّينَ عَنْهُ وَ الْمُسارِعينَ إِلَيْه فِي قَضاءِ حَوائِجِه وَ الْمُمْتَثِلینَ لِأَوامِرِهِ وَ الْمُحامِينَ عَنْهُ وَ السّابِقِينَ إِلى إِرادَتِه؛ خدایا! مرا از یاران و مددکاران او، و دفاع‌کنندگان از حریمش، و شتابندگان به سوی او در برآوردن حاجاتش، و امتثال‌کنندگان فرمان‌هایش، و حمایت‌کنندگان از وجود پاکش، و سبقت‌گیرندگان به سوی خواسته‌اش قرار ده» (بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج ۹۹، ص ۱۱۱).

از تأمل در این فراز نورانی به‌روشنی برداشت می‌شود که نصرت، مراتبی دارد: یاری امام تنها به میدان جنگ و جهاد نظامی محدود نیست. تعابیری چون «أعوان» و «ذابّین» نشان می‌دهد که هرکس با قلم، قدم، اخلاق، روشنگری و ترویج فضایل مهدوی در جامعه، از غربت امام می‌کاهد، در دایره نصرت قرار دارد.

سرعت و سبقت در بندگی: واژه‌های «المسارعین» و «السابقین» گواه آن است که منتظرِ عهدبسته، در انجام خیر و آنچه موجب رضایت امام است، اهل تعلل و توجیه نیست. او فرصت‌ها را مغتنم می‌شمارد و در جبهه حق، پیش‌قدم است، نه دنباله‌رو.

فنا شدن در اراده امام: تعبیر بلند «السابقین إلی إرادته» قله اخلاق مهدوی را ترسیم می‌کند؛ جایی‌که منتظر، چنان با امام هماهنگ می‌شود که پیش از صدور فرمان، در پی کشف اراده و خواست قلبی امام است و زندگی خود را بر آن منطبق می‌سازد.

الگویی عینی از استقامت در عهد: امشب تا ساعتی پس از نیمه‌شب، سالگرد شهادت سردار والامقام حاج قاسم سلیمانی فرا می‌رسد؛ تقارنی معنا‌دار که مفهوم «استقامت در عهد» را برای ما عینی و ملموس می‌کند. او نمونه روشن «الْمُحَامِينَ عَنْهُ» بود؛ که عهد را نه در شعار، بلکه در مجاهدت مستمر و سرانجام با نثار خون خویش معنا کرد.

شهید سلیمانی در تبیین معیار عاقبت‌‌بخیری تصریح می‌کند: «والله والله والله از مهم‌ترین شئون عاقبت به‌خیری، رابطه قلبی و دلی و حقیقی ما با این حکیمی است که امروز سکان انقلاب را به دست دارد. در قیامت خواهیم دید، مهم‌ترین محور محاسبه این است.» (یادواره شهدای مدافع حرم ـ ۹۶/۱۰/۱۷).

این سخن، نشان می‌دهد که عهد با امام زمان(عج) در عصر غیبت، صرفاً یک احساس زبانی  و منقطع از حضرت ولی‌عصر(عج) نیست بلکه امتدادی دارد که در اطاعت از نایب برحق آن حضرت یعنی ولی‌فقیه زمان در پیوند عملی با مسیر انقلاب اسلامی و در ایستادگی خستگی‌ناپذیر در جبهه حق، معنا می‌یابد؛ همان مسیری که شهید سلیمانی تا پایان عمر بر آن ثابت‌قدم ماند.

بنابر آنچه گفته شد، تداوم «چله عهد» در چهار گام اخلاقی زیر معنا و تحقق می‌یابد: ۱. گام مراقبه (امتثال فرمان): منتظر عهدبسته، هر روز از خود می‌پرسد: «آیا امروز، در خانواده، بازار، محیط کار و فضای اجتماعی، زینت امام بوده‌ام یا مایه ملامت؟» عهد، یعنی تطبیق تدریجی اراده شخصی با فرمان الهی امام و مراقبت دائمی از رفتار و انتخاب‌ها.

۲. گام نصرت (دفاع از حریم): دفاع از امام در عصر غیبت، دفاع از حقیقت، امید، عدالت و ارزش‌های اسلامی است. هر جا در برابر شبهه‌ای ایستادیم، از حق دفاع کردیم یا چراغی از ایمان در دلی روشن ساختیم، به عهد «نصرت» وفادار مانده‌ایم.

۳. گام اشتیاق (سبقت در خیرات): چله عهد به ما می‌آموزد که در مسیر نیکی، نباید منتظر دیگران ماند. «السابقین» کسانی‌اند که در خدمت به خلق خدا، گره‌گشایی از مشکلات، و ترویج معارف مهدوی، پیش‌قدم می‌شوند.

۴. گام تمرین (تداوم در عمل): پویش چهل‌روزه دعای عهد که از پنجم ماه رجب آغاز شده است، تمرینی عملی برای آن است که «یاد امام» از حاشیه زندگی، به متن تصمیم‌ها و رفتارهای ما وارد شود و در عمل، استمرار و ثبات پیدا کند.

و در یک جمله: دعای عهد صرفاً ذکری ثواب‌دار نیست؛ بلکه منشور و نقشه راهی عملیاتی برای زندگی منتظرانه است. هر فراز آن، مسئولیتی اخلاقی و اجتماعی را بر دوش ما می‌نهد.