کد خبر: ۴۳۲۲۷۹۱

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۰

حجت‌الاسلام مهدی رستم‌نژاد:

بعد فقهی و علمی شهید بهشتی تبیین شود

رئیس پژوهشکده حج و زیارت گفت: بعد فقهی شهید آیت‌الله بهشتی بسیار قوی‌تر از بعد قرآن‌پژوهی ایشان است و می‌توان ایشان را عالم فقیه دانست، بنابراین باید بیشتر به ابعاد فقهی بیانات آیت‌الله بهشتی پرداخته شود.

به گزارش ایکنا از قم، حجت‌الاسلام والمسلمیمن مهدی رستم‌نژاد، رئیس پژوهشکده حج و زیارت در هشتمین پیش‌نشست همایش بین‌المللی اندیشه‌های قرآنی تفسیری شهید آیت‌الله بهشتی(ره) با موضوع بازخوانی کتاب «حج در قرآن شهید بهشتی» که روز یکشنبه، 23 آذرماه در سالن جلسات پژوهشکده حج و زیارت برگزار شد، بیان کرد: این کتاب مجموعه سخنرانی‌های شهید بهشتی است که به همت مؤسسه حفظ و نشر آثار ایشان جمع‌آوری شده است و در زمان حیات ایشان تألیف نشده است، در این کتاب پس از بیان آیات قرآن کریم به مفهوم حج در اسلام اشاره کرده است.

وی با اشاره به اینکه کتاب «حج در قرآن» شهید آیت‌الله بهشتی در پنج قسمت سابقه تاریخی، موضوع قربانی، بعد سیاسی، بعد اجتماعی و خودسازی انسان تألیف شده است، تصریح کرد: تفسیر هشت آیه سوره مبارکه بقره در این کتاب به‌منظور آیات حج آمده است، اما با مسئله حج از نگاه قرآن فاصله دارد و برای اینکه بیانات آیت‌الله بهشتی را در این باره بدانیم باید مطالعه دقیق دیگری انجام شود و این کتاب اطلاعات اندکی درباره حج از منظر قرآن ارائه می‌کند و بنابراین نام این کتاب با محتوای آن سنخیت ندارد.

رئیس پژوهشکده حج و زیارت افزود: در قسمت سابقه و پیشینه حج در این کتاب قسمتی با عنوان موهومات و خرافات وجود دارد که شهید بهشتی در قسمتی این بخش آورده است: «در مراسم حج مقرر بود کسی که به‌عنوان گذراندن چندروز در کنار کانون خداپرستان می‌آید لباسی فاخر و تجملی نپوشد و در آنجا دیگر لباس و زندگی‌اش، (انگیزه) ثروت و جلال و جبروت خود را به رخ دیگران کشیدن نداشته باشد، اما این مطلب تبدیل می‌شود به اینکه اگر بخواهیم دیگر با خودمان هیچ تجمل، جلال و جبروت نداشته‌ باشیم، یک‌باره لخت مادرزاد به آنجا بیاییم و طواف کنیم.»

رستم‌نژاد درباره معنای «عمره» اظهار کرد: براساس این کتاب کلمه «عمره از آباد کردن و عمران و آبادی است. یک حج بزرگ به‌عنوان مراسم عادلانه معمول بود و یک حج کوچک که «عمره» نامیده می‌شود؛ بنابراین سنت بوده است که غیر از موقع حج نیز افراد به زیارت خانه خدا بروند و آن زیارت «عمره» می‌شده یعنی زیارتی که خانه خدا و اطراف این خانه را آباد نگه دارد، زیارت آبادکننده، عمره اعتمار.

وی با بیان اینکه از منظر شهید بهشتی، طواف کردن به منزله دور شدن انسان از خویشتن است، ادامه داد: به تعبیر آیت‌الله بهشتی حج فرصتی برای دروغ‌آزمایی و باطل‌السحر دروغ‌هایی است که به مسلمانان یا اهل سنت نسبت می‌دهند، بنابراین نخبگان جهان اسلام شیعه و اهل سنت در عمره مفرده و حج واجب جلسات انس با قرآن کریم را برگزار کنند و احترام به پیامبر(ص) را نگه دارند و اهل سنت می‌توانند محافل روضه ویژه امام حسن(ع) و برای سایر اهل بیت(ع) برگزار کنند، در جهان اسلام بیشترین اسم در بین اهل سنت برای اهل بیت(ع) است و حج یک فرصت طلایی برای انتقال این واقعیت‌ها به جهان است.

رستم‌نژاد با اشاره به تعبیر آیت‌الله بهشتی در این کتاب مبنی بر «حج، فرصتی است برای آشنایی با نظم روح انسانی»، بیان کرد: انسان مؤمن در زیارت حج دیگر نمی‌تواند از مأموریت و وظیفه‌ای که بر خود محول کرده است، غافل شود و تمام قوانین کنار گذاشته می‌شود، بنابراین باید بداند که خداوند از او چه می‌خواهد و به آن عمل کند.

تربیت خودکنترلی در حج از منظر شهید بهشتی

وی با اشاره به تعبیر «تربیت خودکنترلی» در کتاب «حج در قرآن» شهید بهشتی گفت: تربیت اسلام تربیت خودکنترلی است، حج فرصت تربیت خودکنترلی و زیست یکنواخت به انسان می‌دهد و بر همین اساس آیت‌الله شهید بهشتی در سخنرانی بیان کرده است «حج یک برنامه خودسازی براساس نظام عقیده و عمل و اخلاق اسلامی است.»

رستم‌نژاد اظهار کرد: یکی از مسائل خوب مورد توجه آیت‌الله بهشتی درباره حج، موضوع قربانی است که علاوه‌ بر پرداختن به تاریخچه و پیشینه موضوع قربانی از زمان پیامبر(ص) تاکنون، به ضرورت افزایش و ارتباط بهتر با کشور عربستان درباره این امر اشاره می‌کند.

رئیس پژوهشکده حج و زیارت تصریح کرد: بعد فقهی شهید بهشتی بسیار قوی‌تر از بعد قرآن‌پژوهی ایشان است و می‌توان ایشان را عالم فقیه دانست، بنابراین باید بیشتر به ابعاد فقهی بیانات آیت‌الله بهشتی پرداخته شود و مورد پژوهش و مطالعه قرار بگیرد.