کد خبر: ۴۳۱۰۱۰۹

تاریخ: ۱۹ مهر ۱۴۰۴ - ۱۸:۱۶

همایش ملی «آینده‌پژوهی و علوم انسانی» برگزار می‌شود

معاون پژوهش دانشگاه طلوع مهر گفت: نخستین همایش ملی «آینده‌پژوهی و علوم انسانی؛ گامی به‌سوی توسعه و تعالی ایران» با هدف گفتمان‌سازی علمی، تبیین رویکرد‌های نوین آینده‌پژوهی و پیوند میان علم، دین و توسعه، اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ به میزبانی دانشگاه طلوع مهر قم برگزار می‌شود.

به گزارش ایکنا، سیف‌الله فضل‌الهی‌قمشی، معاون پژوهش دانشگاه طلوع مهر در نشست خبری همایش ملی «آینده‌پژوهی و علوم انسانی؛ گامی به‌سوی توسعه و تعالی ایران» که امروز ۱۹ مهرماه در سالن جلسات دانشگاه طلوع مهر برگزار شد، با اشاره به برگزاری نشست‌ها و کرسی‌های علمی در این دانشگاه و گسترش فرهنگ علم و پژوهش، گفت: تلاش کرده‌ایم فضایی فراهم آوریم تا دانشجویان بتوانند موضوع پایان‌نامه‌ها و تحقیقات خود را به سمت مسائل بنیادین و اولویت‌دار جامعه سوق دهند؛ پژوهش‌هایی که نه در قفسه‌های کتابخانه‌ها مهجور بمانند، بلکه به تولید دانش کاربردی و حل مسائل واقعی بینجامند. در این مسیر، با همکاری گروه‌های پژوهشی، چارچوبی برای هدایت موضوعات پایان‌نامه‌ها ترسیم کرده‌ایم تا جریان پژوهش در دانشگاه هدفمندتر و مؤثرتر شود.

وی افزود: از دیگر اقدامات، کاهش میزان مشابهت‌یابی در رساله‌ها و تقویت اصالت نگارش علمی بوده است تا استقلال فکری و نوآوری در آثار پژوهشی دانشجویان افزایش یابد. در کنار این فعالیت‌ها، برنامه ترویج علم را با محوریت نشریات علمی نیز در دستور کار قرار داده‌ایم. تاکنون فصل‌نامه مطالعات راهبردی مدیریت و آینده‌پژوهی با انتشار ۱۴ شماره به مرحله رتبه‌بندی در سامانه وزارت علوم رسیده است. افزون بر این، برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی پنج نشریه دیگر نیز انجام شده است.

معاون پژوهش دانشگاه طلوع مهر با تبیین موضوعات نشریات بیان کرد: نخستین آنها فصل‌نامه‌ای با عنوان هوش مصنوعی و تحول علوم انسانی است. با توجه به گسترش روزافزون هوش مصنوعی و تأثیر عمیق آن بر فرایند‌های آموزشی و پژوهشی، این نشریه می‌کوشد بستری برای تولید دانش و هم‌افزایی اندیشه در این حوزه فراهم آورد. در همین زمینه، کارگاه‌های آموزشی متعددی برگزار کرده‌ایم تا دانشجویان برای ورود به عصر جدید علم آماده شوند.

وی ادامه داد: نشریه دیگری با عنوان مطالعات برنامه‌درسی پیش‌دبستان و دبستان در حال راه‌اندازی است. با توجه به خلأ موجود در پژوهش‌های این حوزه و آغاز دوره کارشناسی ارشد آموزش ابتدایی در دانشگاه، این مجله می‌تواند گامی مؤثر در جهت پیوند آموزش و پژوهش در آموزش پایه باشد. در انجمن علوم قرآن نیز نشریه‌ای با عنوان سرمایه معنوی آغاز به کار کرده است و نخستین شماره آن آماده انتشار است.

فضل‌الهی قمشی ضمن اشاره به یکی از مهم‌ترین گام‌های علمی این دانشگاه عنوان کرد: مهم‌ترین گام علمی دانشگاه طلوع مهر برگزاری نخستین همایش ملی «آینده‌پژوهی و علوم انسانی؛ گامی به‌سوی توسعه و تعالی ایران» است.

وی ضمن تبیین چرایی برگزاری این همایش اظهار کرد: جای چنین رویدادی در کشور خالی بود؛ چرا که ما غالباً به گذشته می‌نگریم، حال آنکه آینده‌پژوهی اقتضا می‌کند فراتر از گذشته، چشم به افق‌های پیش‌رو داشته باشیم و پیشایند‌های احتمالی را مدیریت کنیم. در جهانی که رقابت علمی هر روز فشرده‌تر می‌شود، باید بتوانیم نه‌تنها بر امواج تحولات سوار شویم، بلکه از آنها بهره‌مند گردیم.

فضل الهی‌قمشی با اعلام برنامه برگزاری این همایش گفت: برنامه‌ریزی برای برگزاری نخستین همایش ملی «آینده‌پژوهی و علوم انسانی؛ گامی به‌سوی توسعه و تعالی ایران» با همراهی تیم علمی و اجرایی دانشگاه طلوع مهر انجام شده است. بر اساس جدول زمان‌بندی مصوب، این همایش در سوم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد. این رویداد، نخستین همایش ملی از این دست در کشور به‌شمار می‌آید و امید است در صورت برگزاری موفق، در سال‌های آینده شماره‌های دوم و سوم آن نیز به‌صورت مستمر برگزار گردد. بر اساس تقویم اجرایی، دریافت چکیده مقالات تا اول بهمن‌ماه ۱۴۰۴ و دریافت نسخه کامل مقالات تا ۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ ادامه خواهد داشت. نتایج داوری نهایی نیز در ۱۲ اسفندماه ۱۴۰۴ اعلام می‌گردد تا مجموعه مقالات پذیرفته‌شده برای چاپ و انتشار آماده شود.

وی افزود: از مهم‌ترین اهداف این همایش می‌توان به شناسایی و تبیین رویکرد‌های نوین آینده‌پژوهی در علوم انسانی اشاره کرد. روش‌ها و الگو‌های پیشرفته آینده‌پژوهی و نیز چالش‌های نوپدید در این عرصه، نیازمند گفتمان‌سازی علمی و ایجاد بستری برای تبادل اندیشه و تجربه میان پژوهشگران است. از دیگر اهداف محوری همایش، تقویت نقش دانشگاه‌ها در مدیریت پیشایند‌های علمی و اجتماعی، توسعه تولید دانایی، تحلیل چشم‌انداز‌های جدید در علوم انسانی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوظهور در جهت تحقق توسعه پایدار کشور است.

دانشگاه طلوع مهر رشد قابل توجهی داشته است

در ادامه این نشست، مرتضی جوانعلی‌آذر، معاون آموزشی دانشگاه طلوع مهر ضمن بیان تاریخچه این دانشگاه بیان کرد: این مجموعه از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرده و امروز با تکیه بر توان علمی و مدیریتی داخلی، بدون دریافت وام یا زمین دولتی، به مرحله‌ ارتقای رسمی به دانشگاه دست یافته است.

وی افزود: دانشگاه هم‌اکنون دارای ۵۸ رشته مصوب وزارت علوم است که از این میان ۳۱ رشته در مقطع کارشناسی ارشد فعال هستند. تعداد دانشجویان به حدود ۳ هزار نفر رسیده است و روند جذب دانشجو در مقایسه با سایر دانشگاه‌های غیردولتی استان رشد قابل توجهی داشته است.

جوانعلی‌آذر ادامه داد: این در صورتی است که در سال نخست تنها ۱۴ عنوان درسی ارائه می‌شد، اما اکنون بیش از هزار عنوان درسی در سامانه آموزشی فعال است و کیفیت تدریس نیز با حضور اساتید برجسته به‌طور چشمگیری ارتقا یافته است. بر اساس آمار ارائه‌شده، در مقایسه با سال‌های آغاز فعالیت، تعداد رشته‌ها ۲۹ برابر، دانشجویان ۱۳۴ برابر، اعضای هیئت‌علمی ۷۱ برابر و فضای آموزشی ۱۷ برابر افزایش یافته است.

وی از جذب دانشجویان غیر ایرانی در این دانشگاه خبر داد و گفت: این دانشگاه اکنون مجوز جذب دانشجوی خارجی در رشته‌های حقوق، مدیریت و روان‌شناسی را نیز دریافت کرده و در زمره دانشگاه‌های فعال کشور در حوزه آموزش و پژوهش جهادی قرار دارد.

معاون آموزشی دانشگاه در پایان با اشاره به ضرورت آمادگی جامعه علمی کشور تأکید کرد: سامانه‌های الکترونیک دانشگاه آماده‌اند تا در هر شرایطی آموزش بدون وقفه ادامه یابد. همچنین برنامه‌ریزی لازم برای اطلاع‌رسانی و حفظ آرامش دانشجویان در شرایط بحرانی انجام شده است.

قم؛ موثر در آینده ایران و انقلاب اسلامی

در بخش بعدی این نشست نیز حجت‌الاسلام والمسلمین علی بنایی، رئیس دانشگاه طلوع مهر با تاکید بر اهمیت قم به عنوان قلب علمی و دینی تمدن اسلامی گفت: قبل از اسلام، قم شهری معمولی بود، اما با ورود اسلام و مهاجرت شیعیان، به‌ویژه با توجه و احترام ائمه (ع)، قم به مرکز علم و دین تبدیل شد. در روایات آمده است که از قم، علم به سراسر جهان منتشر می‌شود. این نشان می‌دهد که اساس تمدن اسلامی بر علم و معرفت است.

وی با اشاره به ماهیت علم در نگاه دینی افزود: علم در تمدن اسلامی فقط به علوم دینی محدود نیست؛ بلکه شامل علوم عقلی و تجربی مانند فیزیک، ریاضی و فلسفه نیز می‌شود. قم از دیرباز در همه این حوزه‌ها رشد چشمگیری داشته است و اگر دستگاهی برای سنجش علمی وجود داشت، قطعاً قم در مقایسه با مراکز علمی مانند الازهر قاهره یا نجف، جایگاهی برتر داشت.

بنایی ضمن تبیین رسالت دانشگاه در پیوند علم و دین اظهار کرد: دانشگاه وظیفه دارد که علم و دین را به هم پیوند دهد، نه آنکه میان آنها جدایی بیندازد. یکی از نقشه‌های دشمن، جداسازی دین از علم و سیاست بوده است. اگر دانشگاه بتواند نقطه مشترک میان دین و دانش را پیدا کند و بر مبنای فهم مشترک حرکت کند، می‌تواند آینده کشور را بسازد.

وی افزود: از همین رو دانشگاه با توجه به اهمیت قم همایش آینده‌پژوهی و مباحث مربوط به آن را دنبال می‌کند چرا که قم، در آینده ایران، انقلاب اسلامی و ظهور امام زمان (عج) نقش کلیدی دارد. همچنین تالیفاتی در زمینه آینده‌پژوهی داشته‌ایم که عبارتند از گفتار‌های پیرامون آینده پژوهش و هوش مصنوعی و واژه‌های گفتمان انتقادی در آینده‌پژوهی. یکی از رشته‌های مهم برای آینده کشور، مطالعات آینده است. این رشته در شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۸۸ تصویب شد و از حدود سال ۱۳۹۰ در قم اجرا می‌شود. با وجود بی‌مهری‌ها، پیگیری این رشته نشان می‌دهد که قم به سمت آینده‌نگری علمی در حال حرکت است.

رئیس دانشگاه طلوع مهر در پایان ضمن تاکید بر نقش دانشگاه در تربیت مدیران و رشد کشور ابراز کرد: خروجی دانشگاه مدیران آینده کشور هستند. اگر این مدیران هم متدین باشند و هم در علم قوی، کشور در مسیر پیشرفت واقعی قرار می‌گیرد. نمونه‌اش مقاومت علمی و صنعتی کشور در برابر تحریم‌ها و جنگ‌های اخیر است؛ چون علم کشور بومی بود، توانست دوام بیاورد.

گزارش از هانیه محمدنژاد