کد خبر: ۴۲۳۱۴۰۴

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۳

در گفت‌وگو با ایکنا تبیین شد

تحقق شرایط ظهور امام زمان(عج) در طریق زیارت

پژوهشگر حوزه مهدویت با اشاره به اینکه ظهور منجی عالم بشریت در گرو تحقق چهار رابطه است، گفت: رابطه منتظران با امام زمان(عج)، رابطه منتظران با ولی عصر(عج)، رابطه منتظران با یکدیگر و اعلام برائت از مشرکان در پیاده‌روی زیارت اربعین تحقق پیدا می‌کند.

پیاده‌روی زیارت اربعین، نوعی هم‌گرایی تمدنی و حرکت به سمت ظهور حضرت حجت(عج) است. باید این اصل را بپذیریم که زمینه‌سازی اصلی ظهور منجی عالم بشریت با اتصال بیشتر قلوب مؤمنین واقعی به حقیقت امام معصوم(ع) محقق می‌شود و این اتصال به‌صورت جمعی مانند اجتماع زائران اربعین در طریق زیارت بدون شک، آثار و برکات بیشتری را به‌ همراه دارد. برای واکاوی ابعاد پیوند و رابطه بین ظهور منجی عالم بشریت و زیارت اربعین با حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی رضایی، پژوهشگر حوزه مهدویت به‌ گفت‌وگو نشستیم. مشروح آن در ادامه آمده است:

ایکنا- اربعین چگونه می‌تواند مقدمه‌ای برای ظهور منجی عالم بشریت باشد؟

برای رسیدن به پیوند اربعین و مهدویت باید در ابتدا به موضوع چرایی اتفاق نیفتادن ظهور بپردازیم. ظهور منجی عالم بشریت در گرو تحقق چهار رابطه است؛ نخستین آن، رابطه منتظران با امام زمان(عج) است و این ارتباط همیشه در طول تاریخ بوده و هست، لطف و توجهی که امام به منتظران دارد و شاهد این رابطه فراز مشهوری از ولی‌عصر(عج) «إنّا غَيْرُ مُهْمِلينَ لِمُراعاتِكُمْ، وَ لاناسينَ لِذِكْرِكُمْ، وَلَوْلا ذلِك لَنَزَلَ بِكُمْ الْلَأواءُ وَاصْطَلَمَكُمْ الْأعْداءُ فَاتَقُوااللّه َ جَلَّ جَلالُهُ.(احتجاج طبرسی، ج 2، ص 323)؛ ما در رعايت حال شما كوتاهى نمى‌كنيم و شما را فراموش نمى‌كنيم، اگر جز اين بود گرفتاری‌ها بر شما فرود مى‌آمد و دشمنان، شما را ريشه‌كن مى‌كردند پس تقواى خداى بزرگ را پيشه خود سازيد.» این رابطه همواره برقرار است و تحت هیچ شرایطی نقض نمی‌شود.

دومین آن، رابطه منتظران با حضرت ولی‌عصر(عج) است. در این ارتباط اگر جامعه منتظر در محاسبات و معادلات زندگی خویش در عرصه‌های فردی و اجتماعی جایگاهی برای ولی‌عصر(عج) قائل نباشد، هیچ‌گاه ظهور اتفاق نمی‌افتد. بنابراین این یک رابطه راهبردی و کلیدی است که منوط به درک جامعه از امام و پررنگ‌تر کردن رابطه با ایشان در زندگی فردی و اجتماعی است بنابراین اگر انسان اولویت‌های زندگی‌اش را به اولویت‌های امام نزدیک‌تر نکند نمی‌تواند جایگاهی داشته باشد. شاهد این رابطه فرازی از ولی‌عصر(عج) است که فرمودند: «فَليَعمَل كُلُّ امرِىً مِنكُم بِما يَقرُبُ بِهِ مِن مَحَبَّتِنا(بحارالانوار، ج 53، ص 182)؛ هريک از شما بايد كارى كند كه به محبت ما نزديک شود.»

رابطه سوم و مؤثر در شکل‌گرفتن ظهور مؤثر، رابطه منتظران با یکدیگر است، اگر منتظران ظهور به‌ شکل جزیره‌ای در عصر ظهور فعالیت کنند و یک حلقه منسجم ایمانی در راستای یک هدف مشخص شکل نگرفته باشد، یکی از ابعاد مقدمه‌سازی ظهور فراهم نشده است. شاهد این رابطه فرازی از ولی‌عصر(عج) است که فرمودند: «وَ لَوْ أَنَّ أَشْیاعَنَا وَفَّقَهُمْ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَی اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْیمْنُ بِلِقَائِنَا(بحارالانوار، ج 53، ص177)؛ اگر شیعیان ما که خداوند توفیق طاعتشان دهد، در راه ایفای پیمانی که بر دوش دارند، همدل می‌شدند، میمنت ملاقات ما از ایشان به تأخیر نمی‌افتاد.» براساس این روابط، منتظران باید اجتماع قلوب داشته باشند تا ظهور اتفاق افتد.

چهارمین آن، رابطه نداشتن منتظران با دشمنان امام عصر(عج) و اعلام برائت کردن از آنان است. در عصر ظهور دشمنان متعددی به مقابله و مبارزه با ولی‌عصر(عج) خواهند پرداخت بنابراین در عصر غیبت نیز دشمنانی هستند و در زیارت عاشورا مرتباً این موضوع تکرار شده که ما با برائت از دشمنان امام، به ایشان نزدیک می‌شویم، در همین راستا، منتظران ظهور در شبکه‌ای منسجم با برائت از دشمنان شرایط ظهور ولی عصر(عج) را فراهم می‌کنند. درباره این رابطه، خداوند در آیه 118 سوره آل عمران فرمود: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ؛ مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‏‌ايد از غير خودتان [دوست و] همراز مگيريد.»

همچنین در آیه 16 سوره توبه آمده است: «لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَا رَسُولِهِ وَلَا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ؛ هنوز کسانی از شما را که جهاد کردند و غیر خدا و پیامبرش و مؤمنان را محرم اسرار خود نگرفتند، از دیگران معلوم و مشخص نکرده است؛ یقیناً باید آزمایش شوید تا مؤمن از غیر مؤمن معلوم و مشخص شود» درواقع ملاک ارتباطات جامعه منتظر براساس انتظارات ولی عصر(عج) شکل می‌گیرد و به همان نسبت از دشمنان حضرت(عج) اعلام برائت می‌کند.

ایکنا- به نظر شما وجه اشتراک اربعین و مهدویت چیست؟

تمام چهار شرط اساسی که پیش‌تر ذکر کردیم در زیارت اربعین جمع شده است. درواقع در پیاده‌روی اربعین، شرط اول یعنی، رابطه منتظران با امام زمان(عج) تحقق پیدا می‌کند و امام عصر(عج) توجه و محبت خاصی به زائران کربلا دارند که این محبت برای منتظران ظهور خاص و برای زائران کربلا خاص‌تر است. همچنین شرط دوم رابطه منتظران با ولی‌عصر(عج) در پیاده‌روی اربعین عیان است که زائران از جان و مال و رفاه خود می‌گذرند و در پیاده‌روی اربعین شرکت می‌کنند و در این مسیر رابطه معنوی و قلبی با امام خویش برقرار می‌کنند.

همچنین رابطه سوم رابطه منتظران با یکدیگر و در اربعین اجتماع قلوب بسیار پررنگ است و براساس آمار مشارکت زائران در پیاده‌روی اربعین سال گذشته، حدود 23 میلیون نفر در اربعین حسینی به کربلا مشرف شدند و نیز رابطه چهارم اعلام برائت از مشرکان در پیاده‌روی اربعین به چشم می‌خورد و شاهد این مدعا، حساسیت سرویس‌های اطلاعاتی غربی بر این اجتماع عظیم حسینی است. آن‌ها به درک این مسئله رسیده‌اند که پیاده‌روی اربعین، یک مراسم مذهبی صرف نیست و برون‌دادهای کلان سیاسی دارد. بنابراین پیاده‌روی اربعین، در امتداد حرکت به سمت ظهور منجی عالم بشریت است که دوران ظهور امتداد خطوطی است که در دوران غیبت رسم کرده‌ایم.

ایکنا- آیا پیاده‌روی اربعین حسینی می‌تواند برای ولی‌عصر(عج) لشکرسازی کند؟

بله کاملاً؛ دو سال گذشته، توفیق نگارش اثری با عنوان «نقش گذر از مادیات در اظطرار به ظهور» داشتیم که در این اثر سه لشکر برای یاران امام زمان(عج) معرفی شده‌ است؛ لشکر اول همان 313 نفر است که خواص و فرماندهان و صاحبان مدیریت‌های کلان دنیا در عصر ظهور هستند، لشکر دوم که از آن با تعبیر «عقد» یاد می‌شود، جمعیتی بین 10 تا 15 هزار نفر هستند که در ذیل فرماندهان اول امام زمان(عج) به‌عنوان فرماندهان دوم مشغول فعالیت خواهند شد، لشکر سوم همان پیاده‌نظامان ولی عصر(عج) در عصر ظهور خواهند بود. زیارت امام حسین(ع) در اربعین پایه‌گذار هر سه لشکر است و به هر مقیاس که تعداد زائران پیاده‌روی اربعین افزایش پیدا کند، بر تعداد پیاده‌نظامان ولی‌عصر(عج) در عصر ظهور افزوده خواهد شد.

گفت‌وگو از محدثه نعیمی فرد