کد خبر: ۴۲۰۵۸۶۲

تاریخ: ۰۲ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۵:۰۶

همراه با قرآنیان در بهار قرآن/ 2

احسن الحال یعنی انسان خدا را ناظر اعمال خود بداند

یک قاری قرآن گفت: منظور از احسن الحال که در دعای سال تحویل ذکر شده حالتی است که انسان به مرتبه‌ای می‌رسد که خدا را شاهد و ناظر بر اعمال خود می‌داند و مرتکب گناه و معصیت نشده و در بستر آن، دارای اطمینان قلب می‌شود.

حجت‌الاسلام سیدحمیدرضا مقدسی، قاری قرآن در گفت‌وگو با ایکنا از قم، با تبریک فرارسیدن سال نو و ماه مبارک رمضان بیان کرد: باید توجه داشته باشیم که اعتقاد به معاد یکی از اصول مسلم دین اسلام و بلکه همه ادیان آسمانی است و در قرآن کریم نیز بسیاری آیات تا دو هزار آیه در مورد معاد ذکر شده است، خدای متعال برای تقریب به ذهن ما معاد را به زنده شدن زمین پس از میراندن آن که در فصل بهار اتفاق می‌افتد تشبیه کرده است.

وی تصریح کرد: از جمله این آیات می‌توان به آیه 50 سوره روم اشاره کرد که می‌فرماید: «فَانْظُرْ إِلَى آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ ذَلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ؛ پس به آثار رحمت‏ خدا بنگر كه چگونه زمين را پس از مرگش زنده مى‏گرداند در حقيقت هم اوست كه قطعاً زنده‏‌كننده مردگان است و اوست كه بر هر چيزى تواناست»؛ در سوره مبارکه فاطر نیز بعد از اینکه اشاره می‌کند خداوند بادها را به حرکت می‌اندازد و بعد از آن زمین را زنده می‌کند و ابرها را ایجاد می‌کند و بعد بارش باران و زنده شدن زمین اتفاق می‌افتد، در نهایت می‌فرماید: «كَذَلِكَ الْخُرُوجُ»، یعنی رستاخیز هم به این نحو است.

میراندن و احیا حقیقت بهار و روز قیامت

مقدسی به آیات دیگری در خصوص معاد اشاره کرد و گفت: آیه «رِزْقًا لِلْعِبَادِ وَأَحْيَيْنَا بِهِ بَلْدَةً مَيْتًا كَذَلِكَ الْخُرُوجُ» نمونه دیگری از این اشارات است، بنابراین همه این آیات به این جهت است که بحث میراندن و احیا که حقیقت روز قیامت است در بهار نیز در جلو چشم ما اتفاق می‌افتد، همه ساله با شروع شدن فصل زمستان این سرسبزی و طراوت از بین می‌رود و بعد از اینکه فصل بهار شروع شد دوباره این طراوت برمی‌گردد، پس از این جهت شباهت زیادی بین فصل بهار و معاد وجود دارد.

وی ادامه داد: علاوه بر آیات متعدد قرآن در خصوص شباهت بهار و روز قیامت، معصومین(ع) نیز در مورد این مبحث روایات متعددی را بیان کردند، از آن جمله روایتی از پیامبر اکرم(ص) داریم که می‌فرماید: «اذا رأيتم الربيع فاكثروا ذكر النشور؛ هر وقت بهار را دیدید بسیار از قیامت یاد کنید.»

این قاری قرآن در رابطه با احسن‌ الحال دعای تحویل سال بیان کرد: منظور از احسن الحال که در دعای سال تحویل ذکر شده حالتی است که انسان به مرتبه‌ای می‌رسد که خدا را شاهد و ناظر بر اعمال خود می‌داند و مرتکب گناه و معصیت نمی‌شود و در بستر آن، انسان دارای اطمینان قلب می‌شود، همانطور که می‌فرماید: «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» و یا «صِبْغَةَ اللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً ۖ وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ»، یعنی انسان به جایی می‌رسد که هر روز برای او عید است، همان‌طور که امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید: هر روزی که در آن گناه نشود همان روز، روز عید است.

مقدسی در رابطه با رسیدن به این احسن ‌الحال تصریح کرد: طبیعتاً اینکه انسان خود را در محضر خدای متعال ببیند و سعی کند در خود حضور قلب ایجاد کند، معاصی را مرتکب نشود و در کارها خلوص نیت و اخلاص داشته باشد و از عواملی که باعث پراکندگی حواس می‌شود دور شود، در نهایت در اثر این مراقبه به جایی می‌رسد که در اعمال و رفتار خود جز خدا را نمی‌بیند و تنها رضایت او را در نظر می‌گیرد.

برای انس با قرآن باید برنامه‌ریزی داشت

وی در رابطه با راه‌های ایجاد انس دائمی با قرآن تصریح کرد: افراد برای این مسئله باید برنامه‌ریزی کنند، همان‌طور که برای انجام کارهای مهم و حتی روزمره برنامه مشخص و منظمی داریم و معمولاً این‌گونه است که برای برنامه‌هایی که اهمیت بیشتری دارند برنامه‌ریزی می‌کنیم، بنابراین باید یک برنامه‌ریزی هم برای اختصاص ساعتی از شبانه‌روز برای انس با قرآن کریم داشته باشیم.

مقدسی گفت: این انس با قرآن کریم می‌تواند به گونه‌های مختلف اعم از حفظ قرآن کریم، روخوانی قرآن یا شرکت در جلسات قرآن که در مکان‌های مختلف برگزار می‌شود و یا میزبانی از محافل قرآنی و نیز انس با تفسیر قرآن ظهور و بروز داشته باشد، بنابراین به گونه‌های مختلف انسان می‌تواند انس و ارتباط خود را با قرآن کریم برقرار کند، در هر صورت مهم این است که یک زمان مشخص و مهمی را به این امر اختصاص دهیم و در طول روز و یا هفته به این مسئله بپردازیم.

قاری قرآن در رابطه با خاطرات قرآنی خود در ماه مبارک رمضان اظهار کرد: خاطرات شیرین قرآنی زیادی در طول این سال‌ها برای بنده در ماه مبارک رمضان پیش آمده که یکی از شیرین‌ترین آن‌ها مربوط به حدوداً ۱۰ سال پیش می‌شود، زمانی که برای اولین بار محضر مقام معظم رهبری در دیدار جامعه قرآنی در ابتدای ماه مبارک رسیدیم و بنده موفق شدم برای اولین بار در محضر رهبری تلاوت قرآن داشته باشم، در آن جلسه هم از سوی حضار و هم از سوی مقام معظم رهبری مورد تشویق قرار گرفتم که خاطره خوبی از آن جلسه برای من باقی ماند.

گفت‌وگو از مهنوش بهروز